Do poprawnego działania strony wymagane jest włącznenie obsługi javascript. Zmień to w opcjach Twojej przeglądarki i odśwież stronę.
Wôżné są òsobë, nié lëczbë
środa, 21 października 2020

„A cëż pò tim jidze robic?, „Do jaczi robòtë pòtemù mòże jic?” abò jesz barżi bezpòstrzédno: „A są z tegò jaczé dëtczi? – to pitania towarzącé wikszoscë hùmanisticznëch czerënków na studiach. Òdpòwiescë na nie w pierszi rédze szukają sami pòtencjalny sztudérzë, ale nié leno dlô se, ale téż dlôte, cobë swój wëbiér mòglë argumentowac starszim, wùjóm, cotkóm, sąsadóm, a w całoscë mòżlëwé, że i czësto cëzym lëdzóm. Jistné wątplëwòtë tikają sã pierszi w Pòlsce filologie jedincznégò ùznónégò w najim kraju regionalnégò jãzëka.

 

Jaczé argùmentë wëzwëskac w ti biôtce – òsoblëwie jeżlë wząc pòd ùwôgã nasze kaszëbsczé kómpleksë? Nôlepszą barnią bãdze to, co nôbëlni je widzec szesc lat pò ùtwòrzenim czerënkù – jegò absolwencë. Pò prôwdze tuwò mómë sã czim pòchwalëc. Od 2017 rokù, to je òd pierszi òbronë licencjacczi prôcë, kaszëbską rësznotã wzmòcniło karno 14 absolwentów tegò czerënkù. Dlô niejednëch – tëch, co akademicką spòlëznã a energiã młodëch chcą rechòwac w tabelkach – taczi wënik nie mdze snôżi. Wôrt równak mierzëc sukces nié lëczbama, a lëdzama. Òsoblëwie tej, czej brëkùjemë pasjonatów, a nié tëch, co szukają taczi robòtë, cobë dérowała nié dłëżi niż òd 8 reno do 4 po pôłnim.
Tôkle kaszëbsczi etnofilologie z przëcygnienim minimalny do zrëszeniô czerënkù wielënë kandidatów nie są krëjamnotą, towarzëłë téż akademicczi jesenie we Gduńskù wnet kòżdégò rokù. Od 2014 – czej etnofilologiô òsta ùtwòrzonô na Gduńsczim Ùniwersytece – kaszëbsczi dzejarze próbòwelë przekònac wëszëznë ti ùczbòwnie, że w przëtrôfkù nowégò, a jesz miészëznowégò czerënkù limitë 25 sztëk lëdzy ni mają cwëkù. W pierszi rédze dlôte, że lëdzóm bëło drãgò inwestowac czas w czerënk, ò jaczim mało co bëło wiedzec, a z dredżi biwało i tak, że lëdze, jaczi zajimelë dalszé place na lësce przëjãtëch przegriwelë z tima, jaczim zanôlégało leno na sztatusu sztudérë na Gduńsczim Uniwersytece – cobë bez miesące kòrzëstac ze zniżków i zwësków sparłączonëch ze sztudérską legitimacją, kò sygnie leno dostac sã na studia i òdebrac ten dokùment, w wiele przëtrôfkach taczi człowiek mdze wësztrichniony z lëstë sztudérów dopiérze pòd kùńc semestru.
Latos wielëna kandidatów na sztudérów kaszëbsczi etnofilologie bëła niemałô – kò papiorë na ten czerënk złożëło wnet pół setczi lëdzy! Òstało przëjãtëch 30 sztudérów. Westrzód nich są m.jin. szkólnô fizyczi, absolwent anglisticzi, sztudérka slédnégò rokù turisticzi a krajoznawstwa, absolwentka plasticznégò liceùm, kaszëbsczi maturancë. Wiele z tëch lëdzy zaczinającëch latos etnofilologiã jã skùńczi – nie je wiedzec. Donëchczasnô statistika tegò czerënkù (ale i jinëch na GÙ) je takô, że na gwës nie bãdą to wszëtcë. Równak doswiôdczenié slédnëch lat pòkazëje, że wiele bë nie bëło absolwentów dónégò rocznika, na gwës kaszëbskô spòlëzna chùtkò jich wcygnie. Dzysô absolwentów kaszëbsczi etnofilologie pòtkac jidze m.jin. w szkòłach, w jaczich ùczą kaszëbsczégò jãzëka, w radiowëch stacjach a w telewizje, gdze prowadzą abò rëchtëją programë ò Kaszëbach, a czãsto téż pò kaszëbskù, na binach – jakno artistów kabaretowëch abò mùzycznëch, w institucjach kùlturë – robią w nich za animatorów abò menedżerów, są téż pòetama, wëdôwcama a miewcama agroturistnëch biznesów, mòże jich téż nalezc w handlu òpiartim na kùlturze regionu.
Latosy rok pòkôzôł, jak wôżnô je òtemkłosc ùniwersytecczi administracje. Czejbë Gduńsczi Ùniwersytet nie zgòdzył sã nôpierwi na przedłużony nabór, a pòtemù na zwikszenié wielënë przëjãtëch z 25 do 30 lëdzy, kaszëbskô etnofilologiô bë mia stracony pòstãpny rok w bùdowanim kapitału i reklamë, jaką dlô czerënkù są jegò absolwence. Bò ùtcëwò rzeknąc – chtërna jesz z ùniwersytecczich „-logiów” i „-znawstów” mô tak wiele procent absolwentów robiącëch w wëùczonym na ùczbòwni warkù?


 

Pomorskiej Kolei Metropolitalnej „stuknęło” pięć lat. Choć czas i okoliczności dnia dzisiejszego nie skłaniają do przesadnej celebracji, warto wspomnieć o tej rocznicy. Choćby z uwagi na fakt, że PKM nie tylko zmieniła nawyki mieszkańców w kwestii podróżowania, ale wręcz wpłynęła na rozwój metropolii gdańskiej, a w pewnym stopniu na rozwój całego regionu. Emocjonowaliśmy się budową PKM, odliczaliśmy czas do jej uruchomienia, a gdy wystartowała, chętnie zaczęliśmy korzystać z jej usług. 15 milionów pasażerów w pięć lat to dobry wynik. Choć pandemia koronawirusa w pewnym momencie spowolniła ruch także na torach kolejowych, to nic nie zmienia faktu, że PKM to jedna z najważniejszych inwestycji ostatnich lat, która dała impuls do następnych przedsięwzięć, nie tylko komunikacyjnych.

W październikowej „Pomeranii” przedstawiamy również relację z warsztatów dla piszących po kaszubsku, które organizują wspólnie nasza redakcja i Biuro Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego. Warsztaty, odbywające się cyklicznie w różnych miejscach naszego województwa, są okazją do spotkania się w gronie osób pochodzących z różnych części Kaszub i Pomorza, do wymiany doświadczeń i podzielenia się swoimi pasjami. Ten czas można także przeznaczyć na zapoznanie się z lokalną kulturą i spotkania z osobami, które tę kulturę tworzą, często bezinteresownie.

 

Sławomir Lewandowski


 

Październikowy numer Pomeranii zakupicie w naszej księgarni Kaszubska Książka:

http://kaszubskaksiazka.pl/czasopisma/889-pomerania-7-8-2020.html

 

Zaprenumeruj „Pomeranię”! Więcej informacji:

http://www.miesiecznikpomerania.pl/kontakt/prenumerata

NAJNOWSZE ARTYKUŁY
© Copyright 2005 - 2020 Portal Regionalny kaszubi.pl
Wydawnictwo Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego
Projekt graficzny: Iselin
Webmaster: Łukasz Makurat
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. Kliknij na to powiadomienie, aby je zamknąć.